Разбирање на гихтот и урична киселина: Како исхраната и начинот на живот го обликуваат здравјето на зглобовите! – Санте лабораторија

Разбирање на гихтот и урична киселина: Како исхраната и начинот на живот го обликуваат здравјето на зглобовите!

Cодржина

Гихтот е хронична форма на воспалителен артритис што се развива кога нивоата на урична киселина во крвта стануваат превисоки, што доведува до кристални наслаги во зглобовите. Овие наслаги предизвикуваат ненадејни и болни епизоди на воспаление на зглобовите, наречени напади на гихт. Состојбата е препознаена со векови, честопати наречена „болест на кралевите“ поради нејзината поврзаност со исхрана богата со месо и алкохол.

Што точно е гихт?

Гихтот е метаболичко нарушување кое произлегува од хиперурикемија – вишок на урична киселина што циркулира во крвотокот. Кога ова соединение се акумулира, може да се кристализира и да се наталожи во зглобовите и околните ткива. Телото реагира со интензивно воспаление, предизвикувајќи остра болка, оток и црвенило .

Значајни карактеристики на гихтот:

  • Често го таргетира зглобот во основата на големиот прст, состојба наречена подагра.

  • Може да вклучи и зглобови како што се колената, глуждовите, лактите, зглобовите и прстите.

Нападите често се ненадејни и интензивни, понекогаш будејќи ги пациентите ноќе.
Доколку не се третира правилно, гихтот може да се развие во хронична болест на зглобовите и да доведе до компликации како што е оштетување на бубрезите

нагоре

Урична киселина: потекло и влијание

Уричната киселина е природен нуспроизвод од разградувањето на пурините – молекули присутни во човечките и животинските клетки и одредена храна. Храната богата со пурини вклучува црвено месо, месо од органи, школки и алкохолни пијалоци. Иако телото обично може да ја отстрани уричната киселина преку бубрезите, проблемите се јавуваат кога се произведува премногу или се излачува премалку.
Хиперурикемијата не секогаш предизвикува гихт. Некои лица со високи нивоа на урична киселина никогаш не развиваат симптоми. Фактори како што се генетската предиспозиција, ефикасноста на бубрезите, изборот на исхрана и нивото на хидратација влијаат на тоа дали ќе се развие гихт.

нагоре

Што ја зголемува уричната киселина?

Неколку фактори можат да ги зголемат концентрациите на урична киселина во телото, придонесувајќи за гихт и други сродни состојби како што се камења во бубрезите.

  • генетика – Семејна историја на гихт е присутна во до половина од случаите, што укажува на наследна подложност.

  • исхрана богата со пурини – Прекумерната консумација на црвено месо, морска храна и пиво значително придонесува за акумулација на урична киселина.

  • нарушена бубрежна функција – Кога бубрезите не успеваат ефикасно да ја отстранат урична киселина, нивоата во крвта се зголемуваат.

  • дебелина и метаболичен синдром – И двете состојби се поврзани со зголемено производство на урична киселина и намален клиренс.

  • хронични заболувања – Состојби како што се хипертензија, дијабетес и хронична бубрежна болест го зголемуваат ризикот.

  • лекови – Диуретиците (особено тиазидите) и ниските дози на аспирин можат да влијаат на излачувањето на урична киселина.

  • намален внес на течности – несоодветната хидратација ја намалува функцијата на бубрезите и ја зголемува веројатноста за формирање кристали.

  • пијалоци богати со фруктоза – засладените пијалоци, особено оние со висока содржина на фруктоза, ја стимулираат синтезата на урична киселина.

нагоре

Препознавање на симптомите на гихт:

Нападите на гихт обично се развиваат брзо и се најинтензивни во првите 12 до 24 часа. Симптомите може да се појават ненадејно, често во текот на ноќта, и вклучуваат:

  • силна болка во зглобовите, најчесто во палецот на ногата

  • оток,црвенило, осетливост и топлина на зафатениот зглоб

  • чувство на печење и намален опсег на движење

  • непријатност што може да трае со денови или дури недели

Без интервенција, овие напади може да станат почести и потешки. Со текот на времето, хроничното воспаление може да доведе до оштетување на зглобовите и формирање на тофи – видливи наслаги на уратни кристали под кожата.

нагоре

Дијагностицирање на гихт:

За да се потврди дијагнозата на гихт, потребное да се извршат следните испитувања:

  • клиничка евалуација – вклучува физички преглед и преглед на историјата и симптомите на пациентот.

  • лабораториски испитувања – ниво на урична киселина над 150 umol/L кај жени и 210 umol/L кај мажи се сметаат за покачени.

  • собирање урина во текот на 24 часа – се проценува колку урична киселина телото излачува, корисно за откривање на ризик од бубрежни камења.

  • анализа на синовијалната течност – се зема течност од воспалениот зглоб и се бараат уратни кристали под микроскоп.

  • ултразвук на зглобови – откривање на наталожени уратни кристали и рани знаци на воспаление.

  • радиолошко снимање (рентген, МРИ) – се користи во хронични случаи за да се процени оштетувањето на зглобовите или да се разликува од други заболувања на зглобовите.

нагоре

Лечење на гихтот:

Лечењето на гихт вклучува две главни цели: ублажување на акутната болка и спречување на идните влошувања. Планот за третман често вклучува комбинација од лекови и промени во животниот стил, прилагодени на состојбата на поединецот и медицинската историја.

  • модификации на животниот стил: промени во животните навики се од клучно значење за намалувањето на нивоата на урична киселина и спречувањето на напади на гихт.

  • намалување на телесната тежина може значително да го намали производството на урична киселина и да ја подобри функцијата на бубрезите.

  • здрава исхрана – диети (како медитеранската на пр.) нагласуваат храна базирана на зеленчук и млечни производи со ниска масленост, додека ги ограничуваат производите богати со пурини.

  • oграничување на храна богата со пурини – месо и преработки од месо, одредени морски плодови, што помага во контрола на нивото на урична киселина.

  • пиење доволно вода – најмалку 2 литри дневно што го поттикнува излачувањето на урична киселина и го намалува ризикот од камен во бубрезите.

  • избегнување на алкохол – пивото и жестоките пијалоци можат да ја зголемат урична киселина и да предизвикаат напади на гихт.

Кога мерките за начин на живот не се доволни, се воведуваат медицински третмани:

  1. Третман на акутен напад на гихт:

    • НСАИЛ (нестероидни антиинфламаторни лекови) како што се ибупрофен или напроксен,
      се користат за намалување на болката и воспалението.

    • Колхицин – лек кој го ублажува воспалението предизвикано од наталожените урични кристали во зглобовите, но може да има гастроинтестинални несакани ефекти.

    • Кортикостероиди – Препишани за оние кои не можат да земаат НСАИЛ; може да се администрираат орално или со инјекција.

  2. Долгорочна контрола на урична киселина:

    • Инхибитори на ксантин оксидаза (на пр., алопуринол, фебуксостат) – го намалуваат производството на урична киселина во телото.

    • Урикозурични агенси (на пр., Пробенецид) – Ја подобруваат способноста на бубрезите да ја елиминираат уричната киселина.

    • Биолошки лекови – Се користат во тешки или резистентни на третман случаи на гихт.
нагоре

Спречување на напади на гихт

Превентивните стратегии можат значително да ја намалат фреквенцијата и интензитетот на епизодите на гихт:

  • Редовно тестирање – Следењето на нивоата на урична киселина во крвта помага во прилагодување на третманот и спречување на компликации.

  • Одржување здрави навики – Урамнотежената исхрана, хидратацијата и физичката активност придонесуваат за долгорочна контрола.

  • Избегнување на диететски предизвикувачи – Идентификувањето и ограничувањето на храната и пијалоците што предизвикуваат симптоми е клучно.

нагоре

Вашето здравје, ваша одговорност

Иако гихтот е болна состојба, може успешно да се контролира со правилна дијагноза, насочен третман и одржливи промени во животниот стил. Раната акција и конзистентната грижа се клучни за зачувување на здравјето на зглобовите и спречување на долгорочно оштетување.

To top